اختلال هراس خاص
دوشنبه, 19 آذر, 1397
ثبت نام

شما در اين صفحه هستيد >> مراجعین  




برای مراجعین
معمولاً كساني كه برای درمان روان‌شناختی مراجعه مي‌كنند، مايلند اطلاعاتي در مورد مشكلات خويش، روش درمان، مدت درمان، داروها و عوارض داروها داشته باشند. يكی از اصول درمان شناختی- رفتاری، ارائه اين اطلاعات به بيماران به كمك جزوه‌های كوچك است.

همچنین مداخلات شناختي- رفتاري نه تنها در درمان اختلالات رواني، بلكه در تأمين بهداشت روان افراد جامعه نيز نقش مؤثري ايفا مي‌كنند. بهداشت رواني افراد جامعه از طريق فراهم آوردن اطلاعات، تغيير نگرش و آموزش مهارت به افرادي كه دچار اختلالات رواني نيستند فراهم مي‌شود. نظريه شناختي- رفتاري تدابيري براي افزايش اطلاعات، تغيير نگرش و مهارت‌آموزي به افراد غير بيمار جامعه نيز انديشيده است.

با مطالعه مطالب این صفحه، مي‌توانيد در مورد هريك از اين موارد اطلاعات مفیدی به‌دست آوريد.
مطالب مفید روانشناسی و مشاوره برای مراجعین
28
هراس خاص
 هراس خاص چيست؟

هراس خاص ترس از شي، جانور يا موقعيتي به خصوص است. در اين اختلال ترستان چنان شديد است كه دلتان مي‌خواهد از آن موقعيت يا تجربه بگريزيد. روبه­رو شدن با آن موقعیت باعث مي‌شود تا اضطراب­تان شدت يابد. ترس‌ها و هراس‌ها بسيار شايع‌اند. در يك مطالعه كه در آمريكا انجام گرفته‌است 60% از آدم‌ها ترس از برخي موقعيت‌ها يا چيزها را گزارش كردند. شايع‌ترين ترس‌ها، ترس از حشرات، موش‌، مار، خفاش‌، ارتفاع/ جاهاي بلند، آب، وسايل نقليه عمومي، طوفان، محل‌هاي بسته، تونل‌ها و پل‌ها هستند. بسياري از مردم از چند چيز مي‌ترسند وآگاهانه از آنها دوري مي‌كنند. در واقع، ترس در بيش‌تر از 11% مردم به اندازه‌اي شديد است كه به عنوان هراس خاص تشخيص داده مي‌شود. يعني، اين ترس هميشگي است و اضطراب شديدي همراه آن است و باعث مي‌شود كه افراد دچار هراس، از موقعيت‌هاي به خصوصي دوري كنند يا لااقل دلشان مي‌خواهد كه دوري كنند. اين افراد مي‌دانند كه ترس‌شان بيش از اندازه يا غير منطقي است ولي دست خودشان نيست و درماندگي ناشي از آن ترس به اندازه‌اي است كه زندگي عادي‌شان را مختل مي‌كند.

 

دلايل به وجود آمدن هراس خاص چيست؟

چند علت براي هراس خاص مطرح شده است. روانشناسان بين چگونگي آموختن ترسيدن از چيزي و ترسيدن از آن پس از گذشت سالها، تفاوت قايل مي‌شوند.

برخي صاحب‌نظران معتقدند كه انسان‌ها گرايش دارند از اشياء، جانواران يا موقعيت‌هايي كه در عصر حجر مي‌ترسيدند، همچنان بترسند. مانند ترس از حشرات، موش‌ها، مارها، بسياري از جانوران ديگر، ارتفاع، غريبه‌ها، پل‌ها، آب و همه چيزهايي كه مي‌توانستند براي انسان‌هاي اوليه خطرناك باشند. اين ترس‌ها در طبيعت وحشي بسيار سازگارانه و سودمند بوده است.

افرادي كه از اين عوامل مي‌ترسيدند براي اجتناب از آلودگي، گزش‌هاي سمي، پرت شدن از صخره‌ها يا پل‌ها، كشته شدن توسط غريبه‌ها يا خفگي آمادگي بيش­تري داشتند. اما در جهان متمدن امروزي، اين ترس‌ها كارآيي سابق را ندارند.

دومين ريشه به‌وجود آمدن هراس‌ها آموختن ترس يا همراه شدن چيزي كه فرد را مي‌ترساند، با يك تجربه‌ي بد است (مثلاً، شايد به اين دلايل از سگ مي‌ترسيد كه سالها قبل سگي گازتان گرفته است) يا كسي را مشاهده كرده‌ايد كه از چيزي مي‌ترسيده و شما نيز از او ياد گرفته‌ايد كه از همان چيز بترسيد (مثلاً شايد يكي از اعضاي خانواده‌تان از پرواز مي‌ترسد و شما يادگرفته‌ايد كه از موضوع ترس او بترسيد). سومين علت هراس مي‌تواند افكار غلط يا "تحريف فكر" باشد. براي مثال، ممكن است ترس شديد يا هراس براساس اطلاعات نادرست به وجود آيد، يا به اين دليل از چيزي بترسيد كه بدترين عاقبت ممكن را در اثر رويارويي با آن چيز براي خودتان پيش‌بيني مي‌كنيد. در اين شرايط شما به شواهدي كه بي‌مورد بودن آن هراس را نشان مي‌دهند و اصولاً آن هراس را از زير سؤال مي‌برند توجه نمي‌كنيد. يا ممكن است علت ترس شديد شما اين باشد كه عقيده داريد نمي‌توانيد اضطراب را تحمل كنيد و تحمل روبرو شدن يا چيزي كه شما را مي‌ترساند برايتان غير ممكن است.

وقتي ترس يا هراسي را آموختيد، اين ترس شديد يا هراس از چند راه ماندگار مي‌شود. يك دليل ماندگار شدن ترس اين است كه به دليل ترس شديدتان، از موقعيتي كه از آن مي‌ترسيد تا جايي كه مي‌توانيد دوري مي‌كنيد. مثلاً اگر از پرواز مي‌ترسيد، هربار كه تصميم مي‌گيريد با هواپيما به مسافرت نرويد احساس مي‌كنيد اضطراب كم­تري داريد. هر بار كه از پرواز كردن اجتناب مي‌كنيد، به خودتان ياد مي‌دهيد كه ”اگر سوار هواپيما نشوم، دچار اضطراب هم نمي‌شوم“، به اين ترتيب مي‌آموزيد كه از هواپيما يا هرچيز ديگري كه شما را مي‌ترساند اجتناب كنيد. مثل اين است كه هر بار كه مضطرب مي‌شويد يك ليوان آب بنوشيد و به اين ترتيب شما ياد مي‌گيريد كه بيش­تر بنوشيد زيرا موقتاً از اضطراب­تان مي‌كاهد. امّا اشكال كار اين‌است كه اجتناب از چيزي كه مي‌ترسيد، باعث مي‌شود هرگز نياموزيد كه مي‌توانيد بر ترستان چيره شويد. راه ديگري كه ترس را ماندني مي‌كند ”رفتارهاي ايمني“ است. اينها رفتارها كارها يا چيزهايي هستند كه انجام مي‌دهيد يا مي‌گوييد و به اين خيال هستند كه از شما محافظت خواهند كرد. براي مثال، ممكن است در آسانسور محكم گوشه­ای بايستيد يا در هواپيما محكم سرجايتان بنشينيد. يا ممكن است وقتي در يك موقعيت ترس‌آور قرار مي‌گيريد دعا بخوانيد يا به شيوه‌اي ديگر قوت قلب بگيريد. ممكن است باورتان شده باشد كه اين رفتارهاي ايمني براي غلبه بر ترس لازم هستند.

 

درمان شناختي رفتاري چه مي‌كند؟

هنگامي كه به تجربه بياموزيد كه هراستان بي‌اساس است، ترس و اضطرابتان كمرنگ مي‌شود. درمان شناختي رفتاري براي هراس خاص به شما كمك مي‌كند تا به جاي اجتناب كردن از چيزي كه از آن مي‌ترسيد، با آن مواجه شويد. درمانگرتان از اشياء يا موقعيت‌هايي كه مي‌ترسيد فهرستي تهيه مي‌كند، شدت ترس از هر يك را شرح مي‌دهد و نظر شما را درباره هر شيء يا موقعيت قيد مي‌كند (مثلاً، آيا فكر مي‌كنيد آلوده خواهيد شد، خواهيد مرد، به شما حمله خواهد شد يا ديوانه خواهيد شد؟). تهيه اين فهرست نخستين مرحله درمان براي غلبه بر ترس شما است. درمانگرتان به شما مي‌آموزد هنگامي كه احساس تنش مي‌كنيد چطور به خودتان آرامش بدهيد. ممكن است از شما بخواهد تا از شيء يا موقعيتي كه مي‌ترسيد در ذهنتان تصويري مجسم كنيد و آنقدر آن را نگه داريد تا احساس اضطراب­تان كاهش يابد. شايد ببنيد درمانگرتان كاري را انجام مي‌دهد كه از آن مي‌ترسيد و شايد بعداً شما هم بتوانيد از او تقليد كنيد. مواجه شدن با موضوع ترس تدريجي خواهد بود: درمانگر قبل از اين‌كه هر كاري بكند براي­تان توضيح مي‌دهد كه چه خواهد كرد و شما حق انتخاب داريد و مي‌توانيد آن كار را انجام ندهيد. وي هرگز غافلگيرتان نمي‌كند و اين شما هستيد كه سرعت و روند پيشرفت برنامه درمان را تعيين مي‌كنيد. بيش­تر بيماراني كه از اين تكنيك‌ها استفاده مي‌كنند به مرور زمان در مي‌يابند كه با اين روش از تنش آنها كاسته مي­شود و قادرند كارهايي را كه قبلاً از آن‌ها مي‌ترسيدند، انجام بدهند و احساس مي‌كنند در زندگيشان مؤثرتر عمل مي‌كنند. بيش­تر بيماران در همان مراجعه‌هاي اوّليه (مثلاً جلسات 3-2 ساعته) به سرعت بهبود مي‌يابند و مي‌توانند با اشياء يا موقعيت‌هاي ترس‌آور رو­به­رو شوند. بسته به شدت ترس، بين 74% و 94% بيماران با استفاده از اين روش بهبود مي‌يابند. برخي بيماران از داروهاي ضد افسردگي يا ضد اضطرابي براي مشكل­شان استفاده مي‌كنند، اما روش درماني كه ما توصيف كرديم معمولاً به اين داروها نياز ندارد.

 

از شما به عنوان بيمار چه انتظاري داريم؟

براي غلبه بر ترس لازم است به تدريج خودتان را در موقعيّت‌هاي اضطراب‌آور قرار دهيد. لازم است به درمانگرتان بگوييد چه موقعيّت‌ها يا چيزهايي مضطربتان مي‌كنند، درباره اين موقعيّت‌ها يا چيزها چه فكرهايي مي‌كنيد و آيا مايل هستيد براي غلبه بر اين ترس‌ها كمي اضطراب را تحمل كنيد. درمانگرتان شما را در خلال رويارويي با اين موقعيّت‌ها هدايت مي‌كند. شما هم بايد در فواصل جلسات درماني، تكاليفي انجام دهيد. بسياري از آن­ها كارهايي هستند كه در جلسات درماني تمرين كرده و آموخته‌ايد.

تعداد امتیازات: (13) Article Rating
تعداد مشاهده خبر: (2920)
کد خبر: 11

RSS comment feed نظرات ارسال شده

هم اکنون هیچ نظری ارسال نشده است. شما می توانید اولین نظردهنده باشد.

ارسال نظر جدید

نام (الزامی)

ایمیل (الزامی)

کد CAPTCHA
Enter the code shown above:

کارگاه های آموزشی مرکز مشاوره سگال